علائم برف کوری یا فتوکراتیت، هشدارهایی هستند که به شما میگویند چشمهایتان در معرض آسیب شدید نور خورشید قرار گرفتهاند. برف کوری یا فتوکراتیت، یکی از مشکلات جدی چشمی است که به دلیل تابش مستقیم و شدید اشعه ماوراء بنفش در محیطهای برفی و باز ایجاد میشود و میتواند سلامت بینایی را به خطر بیندازد. شناخت دقیق این علائم، نخستین گام برای پیشگیری و درمان به موقع این بیماری است. در این مقاله از بلزا اپتیک، شما را با نشانههای اصلی برف کوری، عوامل بروز آن و روشهای موثر مراقبت و محافظت از چشمها آشنا خواهیم کرد تا بتوانید با آگاهی کامل، از چشمهای خود در برابر آسیبهای ناشی از نور خورشید محافظت کنید.
برف کوری که در اصطلاح علمی به آن فتوکراتیت گفته میشود، یک آسیب موقتی و دردناک به قرنیه چشم است که در نتیجه تابش شدید اشعه ماوراء بنفش (UV) به چشم ایجاد میشود. قرنیه، لایه شفاف و حساس جلوی چشم، توسط لایهای به نام اپیتلیوم پوشانده شده که سرشار از پایانههای عصبی است و همین موضوع باعث میشود هرگونه آسیب یا التهاب در این قسمت با درد شدیدی همراه باشد.
این مشکل زمانی بیشتر رخ میدهد که نور UV از سطوح بازتابندهای مانند برف یا یخ تابیده شود، به ویژه در ارتفاعات یا مناطق سرد و خشک که شدت اشعههای فرابنفش افزایش مییابد. در چنین شرایطی، قرنیه دچار آفتاب سوختگی شده و ممکن است زخمها و التهابات ریز و دردناکی بر روی آن ظاهر شود. لازم است بدانید که منابع دیگری مانند نورهای شدید حاصل از جوشکاری، دستگاههای برنزه کننده یا برخی تجهیزات صنعتی نیز میتوانند همین آسیب را ایجاد کنند. آگاهی و شناخت این عارضه، اولین قدم برای محافظت از چشمها و جلوگیری از عوارض جدیتر است.
با توجه به حساسیت بالای قرنیه به آسیبهای ناشی از نور فرابنفش، افرادی که از لنزهای تماسی استفاده میکنند، بهتر است از تفاوت لنزهای تماسی نرم با سخت آگاهی داشته باشند، زیرا نوع لنز میتواند تاثیر مستقیمی بر میزان حفاظت و راحتی چشم در برابر آسیبهای محیطی داشته باشد.
علائم برف کوری یا فتوکراتیت معمولا به صورت تدریجی و نسبتا پنهان بروز میکنند؛ به طوری که بسیاری از افراد در مراحل اولیه متوجه آسیب وارد شده به قرنیه خود نمیشوند. این عارضه که ناشی از تماس بیش از حد چشم با اشعه ماوراء بنفش است، در ابتدا ممکن است با نشانههایی همچون سردرد خفیف یا احساس ناراحتی مبهم در ناحیه چشم همراه باشد. اما با پیشرفت التهاب، نشانهها آشکارتر و آزاردهندهتر میشوند.
از جمله شایعترین علائم میتوان به تاری دید، حساسیت غیر عادی چشمها به نور، انقباض غیر طبیعی مردمک، قرمزی و تورم پلکها، ریزش بیوقفه اشک، و احساس وجود جسم خارجی مانند شن یا ماسه در چشم اشاره کرد. همچنین سوزش شدید و درد چشم از دیگر نشانههای هشدار دهندهای هستند که نباید نادیده گرفته شوند. در صورت مشاهده این علائم، اقدام سریع برای محافظت از چشمها و مراجعه به متخصص چشم پزشکی ضروری است، چرا که تاخیر در درمان میتواند منجر به آسیب جدیتری به قرنیه شود.
مهمترین علائم برف کوری یا فتوکراتیت که باید جدی بگیرید:
اگر مدت زیادی در معرض نور شدید برف یا اشعه فرابنفش بودهاید، به این نشانهها دقت کنید. هر کدام میتونه زنگ هشدار شروع برف کوری باشه:
برای محافظت از چشم در برابر اشعههای فرابنفش، انتخاب یک عینک با کیفیت اهمیت زیادی دارد. استفاده از عدسی تریوکس یا عدسی نشکن میتواند علاوه بر کاهش خطر شکستگی، مقاومت بیشتری در برابر خط و خش داشته باشد و امنیت چشمان شما را در برابر شرایط سخت محیطی تضمین کند.
برف کوری یا فتوکراتیت در نتیجهی تماس بیش از حد چشم با اشعههای فرابنفش (UV) ایجاد میشود. اگرچه نور خورشید اصلیترین منبع این اشعههاست، اما تنها عامل بروز این عارضه نیست. انواع اشعههای UV، به ویژه نوع UV-A و UV-B، در صورت تابش مستقیم یا انعکاس یافته میتوانند آسیبهای جدی و گاه غیر قابل جبرانی به قرنیه وارد کنند. در ادامه، به مهمترین منابع ایجاد کننده این آسیب اشاره میشود:
در شرایطی که سطح انعکاس نور بالا باشد، مانند کوهستانهای برفی یا کنار دریا، چشمها بیش از همیشه در معرض این آسیبها قرار دارند. استفاده از عینکهای محافظ با فیلتر UV در این مواقع ضروری است و میتواند از بروز بسیاری از مشکلات پیشگیری کند.
یکی از سوالات رایج میان افرادی که زمان زیادی را در ارتفاعات برفی یا محیطهای پرنور میگذرانند این است که آیا برف کوری درمان پذیر است؟ پاسخ مثبت است. فتوکراتیت معمولا از نوع آسیبهای سطحی و موقتی به قرنیه محسوب میشود و در اغلب موارد طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت با استراحت و مراقبت مناسب بهبود پیدا میکند.
با این حال، رعایت برخی اقدامات خانگی میتواند روند درمان را سرعت ببخشد و شدت علائم را کاهش دهد:
نکته مهم این است که در صورت تداوم علائم، افزایش درد یا بروز مشکلات بینایی، مراجعه به چشم پزشک ضروری خواهد بود. هرگونه تاخیر در مراجعه ممکن است به آسیب جدیتری منجر شود.
در بیشتر موارد، علائم فتوکراتیت طی ۲ تا ۳ روز با مراقبتهای خانگی بهتدریج از بین میروند و قرنیه به وضعیت طبیعی خود بازمیگردد. اما اگر پس از ۴۸ ساعت هنوز احساس سوزش، درد یا تاری دید ادامه داشت، مراجعه به چشم پزشک ضروری است. تاخیر در پیگیری تخصصی ممکن است منجر به عوارض ثانویه شود.
تجویز قطرههای چشمی مخصوص
داروهای ضدالتهاب یا قطرههای گشاد کننده مردمک برای کاهش درد و تسریع روند ترمیم قرنیه تجویز میشوند.
استفاده از چشم بند یا پانسمان محافظتی
بستن چشم با پانسمان استریل به چشم استراحت داده و آن را از نور و تحریکات محیطی محافظت میکند.
بررسی تخصصی وضعیت قرنیه
در موارد شدید، پزشک با معاینه کامل قرنیه احتمال آسیبهای عمیقتر یا عفونتهای چشمی را ارزیابی میکند.
فوتوکراتیت یا همان برف کوری از جمله مشکلات چشمی قابل پیشگیری است؛ کافیست پیش از قرار گرفتن در معرض نور شدید، به چند نکته ساده اما کلیدی توجه داشته باشید. رعایت این موارد، به ویژه در محیطهای برفی، کوهستانی یا کنار دریا، نقش مهمی در حفظ سلامت قرنیه و جلوگیری از آسیبهای ناشی از اشعه فرابنفش دارد:
اگر قصد فعالیت در فضای باز، به ویژه در کوهستان یا در فصل زمستان را دارید، خرید عینک آفتابی مردانه و زنانه با فیلتر UV استاندارد میتواند سادهترین و موثرترین اقدام برای پیشگیری از آسیبهای جدی به چشم باشد.
عینک آفتابیهایی که قابلیت جذب ۱۰۰ درصدی اشعههای UV-A و UV-B را دارند، اولین و مهمترین خط دفاعی در برابر برف کوری محسوب میشوند. این موضوع در مناطق برفی و در زمان فعالیتهایی مانند اسکی یا کوهنوردی اهمیت دوچندان دارد.
کلاههایی با لبه پهن میتوانند از ورود مستقیم نور به چشمها جلوگیری کنند و در کنار عینک آفتابی، محافظت کاملتری فراهم آورند.
قطرههای روان کننده یا محافظ میتوانند سطح چشم را مرطوب نگه دارند و از تحریک ناشی از نور شدید بکاهند. این مورد به خصوص برای افرادی که سابقه حساسیت چشمی دارند توصیه میشود.
در برخی مناطق کوهستانی، سیاه کردن پلکها با زغال برای کاهش بازتاب نور به داخل چشم استفاده میشود. این روش سنتی هرچند جایگزین تجهیزات مدرن نمیشود، اما تا حدودی میتواند در شرایط اضطراری موثر باشد.
آسیب ناشی از اشعه فرابنفش به قرنیه، بسته به میزان و مدت زمان تابش، میتواند در دو شکل مختلف بروز پیدا کند. این دو حالت با عنوان فتوکراتیت حاد و فتوکراتیت مزمن شناخته میشوند:
این نوع شایعترین شکل برف کوری است و در اثر قرارگیری کوتاه مدت در معرض مقدار زیاد اشعه UV رخ میدهد؛ به خصوص در محیطهایی مانند کوهستانهای برفی، سواحل آفتابی یا هنگام استفاده از تجهیزات جوشکاری بدون محافظ.
این نوع کمتر شناخته شده، زمانی اتفاق میافتد که چشم به طور مداوم و در بلند مدت در معرض میزان پایین اما مکرر اشعه فرابنفش قرار بگیرد؛ معمولا بدون آنکه فرد متوجه آسیب تدریجی شود.
برای محافظت از چشمها در فصل زمستان و جلوگیری از بروز برف کوری، بهترین زمان برای انتخاب عینک مناسب همین حالاست. بلزا اپتیک مجموعهای از مدلهای تخصصی برای هر سلیقهای فراهم کرده است. همین حالا برای خرید عینک آفتابی زنانه یا مردانه با فیلتر UV استاندارد به فروشگاه ما سر بزنید.
